Het licht dat de coronacrisis scheen op de pseudowetenschap van Forum voor Democratie

Wie vandaag naar de Twitter accounts gaat van de meest prominente Forum voor Democratie (FvD) (kandidaat-)kamerleden wordt geconfronteerd met een storm aan retweets van media als blckbx TV, een vrij nieuw platform dat pretendeert kritisch te zijn in de algemeenheid maar voor wat voor reden dan ook enkel lijkt te focussen op Covid-19. Ook gaan er in de storm tweets schuil van individuele twitter gebruikers die lijken te suggereren dat het coronavirus niet zo’n groot probleem is als dat het kabinet, en dus ook het Outbreak Management Team (OMT), ervan maakt.

Thierry linkt naar een artikel uit HP/De Tijd, waarin auteur Carla Peeters (tevens directeur van COBALA) meerdere malen liegt en feiten misrepresenteert (door te klikken op de link open je de tweet).
Draadje over hetzelfde artikel waarin de leugens en misrepresentatie van Carla Peeters aan het licht worden gebracht.

Pseudowetenschap is niets iets vreemds voor FvD. Eerder raakte Yernaz Ramautarsing, die op dat moment tweede op de lijst was voor FvD Amsterdam, al in opspraak nadat hij had gezegd dat IQ-verschillen tussen verschillende volkeren ‘wetenschappelijk bewezen zijn’ [1]. Thierry Baudet weigerde aftsand te doen van die uitspraak. De meest tegemoetkomende kijk op deze uitspraak is dat Yernaz destijds overtuigd is door IQ and the Wealth of Nations, een boek uitgebracht in 2002 door Richard Lynn en Tatu Vanhanen [2]. Het boek laat zien dat het verschil tussen het gemiddelde IQ van Finse mensen (97) substantieel verschilt van het gemiddelde IQ in Afrika, dat tussen 60 en 70 ligt. Dit gegeven is niet fout. Het klopt dat er een groot verschil was tussen het gemiddelde IQ van Finnen en het gemiddelde IQ van het gehele continent Afrika, maar waarom dit vergelijken in de eerste plaats, en al toespelen op de eigen hypothese? Er is namelijk een heel simpele verklaring: de IQ test is een test voor wat het westen beschouwd als zijnde algemene intelligentie en waar het westerse schoolsysteem dus ook op ingericht is. In het merendeel van Afrika wordt een dergelijk schoolsysteem niet gebruikt. Testen aan de hand van een westerse maatstaaf is niet eerlijk, omdat we daarbij vaardigheden aan de kant zetten die in de westerse cultuur niet als belangrijk worden geacht. Daarbij, voor veel ondervraagden waren problemen die ze voorgelegd kregen in de IQ test volledig nieuw. Een dergelijk punt betoogt Sanne Blauw ook in haar boek Het bestverkochte boek ooit [3]. Maar goed, die verklaring – namelijk dat de IQ test ontworpen is voor het westen en daardoor niet zomaar overal toepasbaar is als maatstaaf voor algemene intelligentie – ontbreekt volledig in het verhaal van FvD, want het is lastig te matchen met hun partijprogramma en persoonlijke overtuigingen. Voor iedereen met een fatsoenlijke kritische houding, echter, is die verklaring onvermijdelijk om mee te nemen in de duiding van het onderzoek van Richard Lynn en Tatu Vanhanen.

De tweet van Wybren van Haga waarin hij linkt naar het interview met Theo Schetters.

Nog even terug naar dat filmpje van blckbx TV, want dat is de pseudowetenschap die vandaag doorschijnt bij het FvD. Het filmpje is een 36-minuten durend interview met immunoloog Theo Schetters [4]. Ik link niet naar het filmpje omdat je deze blogpost niet zal lezen als je het eens bent met de video en andersom het filmpje wel kan vinden als je echt benieuwd bent. Bottom line is dat ik geen platform wil vormen voor nepnieuws, dus enkel de debunking link. Ik noem één voorbeeld:
Schetters beweert in het interview dat de enige reden voor vaccinatie is omdat we in een lockdown verkeren. Het is volgens hem zo dat de regering lockdown-maatregelen zou nemen om een vaccin door te drukken. De meeste mensen zouden volgens hem al immuun zijn, terwijl uit het meest recente bloedplasma onderzoek van Sanquin blijkt dat maar 6,2% van Nederlanders antistoffen heeft tegen Covid-19. Dit is een onderzoek naar actieve antistoffen, die ongeveer 6 maanden lang in je bloed verkeren. Gezien de laatste cijfers uit oktober zijn, zullen mensen die besmet zijn geweest tijdens de eerste golf geen actieve antistoffen hebben, maar wel geheugen T-cellen. We weten gelukkig dat het aantal mensen bij wie antistoffen aangetroffen waren in mei 6% was, dus als we uit gaan van een simpele optelsom zou ongeveer 12,2% immuniteit hebben (ofwel door antistoffen, ofwel door geheugen T-cellen). We weten inmiddels echter ook dat herbesmetting mogelijk is, dus deze 12,2% is een bovengrens van het percentage mensen die inmiddels immuun zijn voor Covid-19.

Wybren en Thierry zullen je vertellen dat een retweet of like niet instemming met elk punt betekent om zo je vraag te ontwijken, zoals bij Op1, maar de overtuigingen over corona van FvD lijken veel weg te hebben van de dergelijke uitingen als worden gedaan in het interview op blckbx TV. Al is het zo dat ze het niet volledig eens zijn met het interview, zouden beide mannen de verantwoordelijkheid moeten nemen om dergelijk nepnieuws niet te delen, want het is gevaarlijk voor de volksgezondheid.
Destijds kreeg ik zelf whiplash nadat Thierry eerst tweette dat er geen oversterfte was a.d.h.v. de cijfers van het CBS, waaruit juist bleek dat er oversterfte was, namelijk 13.000 doden. Toen dat ook doordrong tot Wybren tweette hij dat als er oversterfte was, het wel had gelegen aan het beleid van de regering en niet aan corona. Dat beleid waar hij op doelt gaat over de bezuinigingen op de zorg, iets wat het FvD ook mee zou moeten nemen in hun kortetermijnoplossing om coronabesmettingen te voorkomen.

Wat blijft er over van de onderbouwing van de kritiek van het Forum voor Democratie op de coronavirus respons?
Mijn duiding is dat de bron van FvD’s ongenoegen mbt de coronavirus respons is dat het FvD de risico’s verkeerd inschat. Het Forum voor Democratie pleit structureel voor de bescherming van mensen in risicogroepen en het vrij laten leven van mensen die niet tot een risicogroep behoren. Na verscheidene keren gevraagd te zijn wat de concrete oplossing vanuit het FvD moet zijn voor de coronacrisis, wordt dit beeld ook beaamd: bescherm ouderen, laat de bevolking vrij. Er is niets, maar dan ook echt niets, dat suggereert dat een dergelijke ‘oplossing’ leidt tot minder slachtoffers en minder economische schade en belangrijk immers is de algehele druk op de zorg. Wybren noemde gisteren in Op1 zelfs nog dat mensen die ziek zijn, in quarantaine moeten. Niet alleen moet het quarantaine advies dan beter nageleefd worden, het laat de rol van asymptomatische personen ook volledig achterwege, terwijl die wel degelijk een substantiële rol spelen in de verspreiding van het virus.
Het is zo dat mensen die niet tot een risicogroep behoren een lagere kans hebben om flink ziek te worden van Covid-19 (per definitie), maar als het aantal besmettingen stijgt in die groep zal ook het absolute aantal mensen in die groep die flink ziek worden van Covid-19 stijgen. Neem de volgende hypothetische percentages om flink ziek te worden: de risicogroep heeft na besmetting 10% kans om op de IC te belanden terwijl de mensen die niet tot de risicogroep behoren 1% kans heeft om op de IC te belanden. Als de mensen die niet tot de risicogroep behoren vrij rond kunnen lopen en dus een hogere kans hebben op besmetting hebben, zullen er meer van hen op de IC komen te liggen als de populatie minstens tien keer groter is dan de populatie die wél tot de risicogroep behoort. Hoe kunnen we mensen die behoren tot risicogroep beschermen als de IC vol ligt met mensen van wie we dachten dat ze kerngezond waren?
De werkelijke percentages zullen anders zijn, maar het punt hier is dat ik deze analyse nooit heb gezien van de kant van FvD terwijl dit cruciaal is in wat zij zien als een betere coronavirus respons. Ook hebben ze recent gereageerd op mensen die denken dat het FvD wil dat alles weer open gaat. Ze zeggen dat dat niet waar is, maar een duidelijke uitleg van hoe de coronavirus respons er uit zou zien als FvD zou regeren, blijft uit. Dit schetst tevens een parallel met andere partijen die overheidskritisch zijn: er wordt vaak wel kritiek geleverd maar alternatieven blijven uit.

Bronnen

[1] ‘IQ-verschillen tussen volkeren zijn wetenschappelijk bewezen’ EenVandaag

[2] IQ and the Wealth of Nations, door Richard Lynn en Tatu Vanhanen, 2002

[3] Het bestverkochte boek ooit (met deze titel), Sanne Blauw, de Correspondent Uitgevers, Oktober 2018.

[4] Klopt dat wel: Professor Schetters zaait ongefundeerde twijfel over coronavaccin

[5] Sanquin: Stijging antistoffen tegen Covid-19 onder donors

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s